Kayseri Dijital Atlas Araştırma Grubu: Kültürel Miras için Yapay Zekâ
Mimarlık Bölümü, Abdullah Gül Üniversitesi
Proje Yürütücüsü: Dr. Öğr. Üyesi Özlem Kevseroğlu, Mimarlık Fakültesi, AGÜ ·
ozlem.kevseroglu@agu.edu.tr
https://orcid.org/0000-0003-1828-2256
https://avesis.agu.edu.tr/ozlem.kevseroglu
https://scholar.google.com/citations?user=BKw0fu4AAAAJ
Destek: TÜBİTAK 3501 Ulusal Genç Araştırmacı Kariyer Geliştirme Programı, Proje No. 224K906 (Yürütücü: Ö. Kevseroğlu), 01.09.2025–01.09.2027
Proje: Kolektif Belleğin Korunması için Kayseri Dış Kale İçindeki Kültürel Peyzaj Değerlerini Kapsayan Yapay Zekâ Destekli Bir Mobil Uygulama: Kayseri Dijital Atlası
Genel Bakış
Bu disiplinlerarası araştırma grubu, yapılı kültürel mirasın belgelenmesi ve yeniden kurgulanması için hesaplamalı yöntemler geliştirmektedir. Bu yöntemler bilgisayarlı görü, üretken yapay zekâ ve mobil/mekânsal yazılımlardır. Çalışma alanımız, yaklaşık 6.000 yıllık kesintisiz yerleşim geçmişine sahip Kayseri'nin dış kale surları içinde yer alan Cumhuriyet Mahallesi'dir. Dönüşen ya da yok olan mirası modellemek için arşiv araştırması ve sözlü tarih saha çalışmalarını makine öğrenmesiyle bir araya getiriyoruz.
Araştırma Alanları
- Miras görsellerinin sınıflandırılması için derin öğrenme (evrişimli sinir ağları, transfer öğrenme)
- Yok olmuş ya da değişmiş mirasın sözlü tarih anlatılarından görsel olarak yeniden kurgulanması için metinden görüntüye üretken yapay zekâ
- Miras odaklı bilgisayarlı görü için veri seti oluşturma, uzman etiketlemesi ve değerlendirme metodolojisi
- Miras verileri için mobil uygulama ve dijital harita geliştirme
Yöntemler ve Hesaplamalı Çalışmalar
Proje üç iş aşamasında ilerlemektedir. Birinci aşama, arşiv görselleri ve kayda alınmış sözlü tarih görüşmeleri dahil olmak üzere veri toplama ve arşivlemeyi kapsar. İkinci aşama yapay zekâ destekli veri üretimi ve görselleştirmeyi kapsar. Bu aşamada miras görselleri, anıt bazlı değerlendirmeyle CNN tabanlı olarak sınıflandırılır; somut ve somut olmayan peyzaj değerleri ise üretken yöntemlerle yeniden kurgulanır. Üçüncü aşama, bu değerleri etkileşimli dijital haritalar aracılığıyla erişilebilir kılan Kayseri Dijital Atlası mobil uygulamasının geliştirilmesini kapsar.
Ekip
- Dr. Öğr. Üyesi Özlem Kevseroğlu, Proje Yürütücüsü (Mimarlık, AGÜ)
- Doç. Dr. Rifat Kurban, Araştırmacı (Bilgisayar Mühendisliği, AGÜ)
- İrem Yaşar, Doktora Öğrencisi, Y. Mimar (AGÜ)
- Vildan Yıldırım, Yüksek Lisans Öğrencisi, Mimar (AGÜ)
- Tolgahan Keleş, Yüksek Lisans Öğrencisi, Bilgisayar Mühendisi (Milli Savunma Üniversitesi)
- Umut Kaya, Bilgisayar Mühendisi (AGÜ)
- Efe İsmail Kumru, Bilgisayar Mühendisliği Lisans Öğrencisi (AGÜ)
- Boran Alp Karabulut, Bilgisayar Mühendisliği Lisans Öğrencisi (AGÜ)
Danışmanlar: Prof. Dr. Burak Asiliskender (Mimarlık, AGÜ); Doç. Dr. Ahmet Erdem Tozoğlu (Mimarlık, İTÜ)
Yayınlar ve Çıktılar
- Kevseroglu, O., & Kurban, R. (2026). Towards a Digital Atlas for Cultural Landscape: Framework Design and Mobile Application Development for Documenting Tangible and Intangible Heritage. Digital Presentation and Preservation of Cultural and Scientific Heritage, 16, 267-280.
- Kevseroğlu, Ö., Yaşar, İ., & Yıldırım, V. (2026). Reconstructing Lost Urban Memory with Generative AI: An Oral-History Prompt-Engineering Framework. Turkish Journal of Engineering, 10(4), 1667-1676.
- Kevseroğlu, O., & Kurban, R. (2024). Re-exploring the Kayseri Culture Route by Using Deep Learning for Cultural Heritage Image Classification Cultural Heritage Image Classification by Using Deep Learning: Kayseri Culture Route.
- Kevseroğlu, Ö., & Kurban, R. (2024). Comparison of text-to-image generative AI tools for urban portraits: A case study of Invisible Cities by using Stable Diffusion, DALL-E and Midjourney. CITY, REGION AND PLANNING, 49.
- Timur, B. E., Metin, B., & Kevseroğlu, Ö. Exploring the Indirect Effects of a Sustainable Development Goals-Focused Curriculum on Architectural Design Studio. Journal of Design Studio, 7(2), 327-340.
- Kevseroğlu, Ö., & Baran, A. K. AI as a Design Partner: Evaluating Its Role in Architectural Education through Student and Instructor Insights. Black Sea Journal of Engineering and Science, 9(3), 1139-1149.
İletişim: ozlem.kevseroglu@agu.edu.tr · Mimarlık Bölümü, Abdullah Gül Üniversitesi, Sümer Kampüsü, 38080 Kayseri, Türkiye